<<

De ontstoring van een magnetisch ontvang raam. v.20191121

Deze LZ1AQ/PA0NHC raam versterker is volledig gebalanceerd, en heeft een zeer lage ingang impedantie. Hierdoor is dit antenne systeem van nature reeds zeer ongevoelig voor statische stoor velden. Toch werden op bepaalde frequenties storingen uit de directe omgeving te sterk hoorbaar.

        Na een aantal technische proeven ben ik tot de volgende conclusie gekomen :
Ook d
e (onvermijdelijke) UTP kabel die de antenne met de combiner verbindt werkt als een ontvang antenne voor alle hf (stoor) velden. Ook uit het lichtnet waar de kabel mogelijk vlak langs loopt. De gebalanceerde ader paren in deze UTP kabel zijn reeds voor common mode (stoor) signalen zeer goed van antenne en splitter ontkoppeld. Ondanks dat het raam zelf daardoor statische storingen uit de omgeving niet "hoort", worden door de kabel uit de omgeving opgepikte storingen toch via het raam hoorbaar. De kabel straalt namelijk de door hem opgepikte signalen weer als E-velden uit.

Één van deze kabeleinden bevindt zich noodzakelijkerwijs zeer dicht bij het ontvang raam. En koppelt daadoor zijn E-veld met het raam. Ook kan (afhankelijk van de lengte) de kabel op bepaalde frequenties in resonantie geraken.Tijdens zo'n kabel resonantie ontstaan op beide (UTP) kabel uiteinden verhoogde HF spanningen. Op kabel resonantie frequenties worden stoor signalen die de kabel tijdens zijn route door bv. de woning uit het lichtnet oppikte, daardoor het sterkst merkbaar,.

    Voorbeeld :
Met een 20m lange UTP kabel is deze voor 40m een halve golf lang, en resoneert dus op ca. 7,5 MHz, 15 MHz etc.22,5 MHz, 30 MHz etc. Zonder onderstaande maatregelen worden breedbandig rond die frequenties stoor signalen uit huis en de directe omgeving sterker merkbaar. Ze zijn door het draaien van het raam niet te verzwakken.

            Na enige experimenten bleken de volgende maatregelen nodig :
1.  Schermen het raam af zodat de ongevoeligheid voor statische velden toeneemt. Een afgeschermd raam is eenvoudig als volgt te construeren :
-  Verwijder in het midden van een 2m lang stuk dikke stijve coax ca. 1cm van de afscherming en maak die p;ek weerbestendig./
-  Verbind de buitenste einden van de coax afscherming delen kort met de "massa" vlakken op de antenne versterker print.
-  Verbind de einden van de coax binnen geleider ieder kort met één afzonderlijke antenne ingang van de versterker print.

    Let Op :
Omdat beide 1m lange raam afschermingen ieder ca. 100pF extra parallel met de ingangen introduceren, moeten  C5 en C10 op de antenne print ieder een waarde van 56 tot 68 pF hebben. Pas deze eventueel aan om de frequentie karakteristiek van de raam+versterker combinatie vlak te hoeuden tot 30 MHz..

2. Demp en verschuif de kabel resonanties :
- Breng op de UTP kabel meerdere resistief  hoog  impedante "Common Mode Chokes" aan.
-  Deze CMC's bestaan uit gedeelde ferriet kernen met een groot 25mm gat, FaiRite "Snap It" type nummer 04 31 17 70 81. Dit materiaal is goedkoop, resistief dempend, en effectief bij alle kabel lengtes. 
-  Wikkel zo veel mogelijk windingen DUNNE UTP kabel  door het gat.
-  Let erop dat na het wikkelen, beide ferriet helften nog goed vlak op elkaar aansluiten.
-  Houd rekening met 1m extra kabel lengte per CMC.
-  Breng één CMC direct onder de antenneversterker aan.
-  Breng vanaf de antenne versterker op ca. 3m onderlinge afstand nog 2 CMC's aan.
-  Breng één CMC direct naast de splitter aan.
-  Breng vanaf de splitter op ca. 3m afstand nog een CMC aan.
-  Bij lange kabels kan het aanbrengen van enkele extra CMC's geen kwaad.

De kosten van deze ferriet kernen zijn het resultaat waard. Alle ferriet materialen voor dit project bestellen op www.mouser.com .

REM : gelijksoortige maatregelen zijn aan te bevelen voor coax gevoede actieve E-veld antennes zoals de "Miniwhip", maar ook voor coax gevoede zend antennes.
Zie publicaties van K9YC.